Forum

Yazı ve konu oluşturmak için lütfen ya da Kayıt ol yapın.

Kötü kitaptan kötü filme: "kötü eser" neden kutsal sayılır?

Sevdiğimiz "kötü" eserlerle ilgili bir tezim var: onları sevmemizin nedeni beceriksizlik değil, ciddiyetin kaybolması. İkinci el bir kitapçıda kenara ayrılmış, kapağı olmayan bir kitabı eve taşımıştım; içindeki notlar benden önceki okurunmuş. Ciddiyet kaybolunca izleyici rahatlıyor…

Karakter tartışmalarına girerken de aynı hassasiyet: kitap, film ve oyun aynı karakteri aynı ağırlıkta anlatmıyor. Önce hangi metni konuştuğumuzu söyleyelim, sonra kahramanı yargılayalım…

Kaynak önerisi olan var mı, listeye eklemek isterim.

Sevgili arkadaşlar, bu konuya 'bir fizikçi gözüyle' baktığımızda, bence önce "kötü" tanımını netleştirmemiz gerekiyor. Bir eseri "kötü" kılan şey, teknik bir yetersizlik mi, yoksa yaratıcısının ona duyduğu ciddiyetin bir eksikliği mi? İlk mesajdaki "ciddiyetin kaybolması" tespiti çok isabetli. Sanki beklentiler sıfırlandığında, esere yüklediğimiz değerler de yeniden kalibre oluyor. İzleyicinin rahatlaması, hatta eserin kusurlarına karşı gösterdiği şefkat, bir nevi "korunum yasası" gibi işliyor: sanatsal bütünlük beklentisi azaldığında, eğlence veya samimiyet değeri artıyor. Bu durum, eserin kendi içindeki 'niteliğinden' çok, izleyiciyle kurduğu 'ilişkinin' bir ölçütü olabilir. Peki, bu "kutsallık" dediğimiz şey, aslında ona atfettiğimiz bir değerden mi ibaret?

Sevgili dostlar, "kötü eser"in bu tuhaf "kutsanması" aslında ciddiyetin kayboluşundan öte, belki de kolektif belleğimizin Lethe nehrine karışmasından kaynaklanıyor. Hangi metinden okuduğumuzu bilmeden, sadece yansımasını gördüğümüz bir hikayeye gönül bağlamak, Borges'in o sonsuz kütüphanesindeki tozlu bir cildi, asıl yazarının adını silerek yeniden sevmek gibi. Bir eserin "kötü" sayılması, onun arketipsel derinliğini, taşıdığı ilk anlamı yitirmesiyle mi başlar? Yoksa biz mi artık o derinliği aramayı bıraktık? Asıl metnin gölgesinde kalan uyarlamalar, çoğu zaman bizden neyi çalıyor dersiniz?