Forum

Yazı ve konu oluşturmak için lütfen ya da Kayıt ol yapın.

Ekran karşısında "verimli geçirilmiş zaman" yanılgısı (minik bir deney)

Küçük bir deney yaptım: hafta sonu mola saatlerimde telefonu değil, kitap ya da kısa yürüyüş seçeneğini koydum. Sınav haftasında "kontrol edemeyeceğinden üzülme" deyip tam üç gece aynı kaygıyla uyanmıştım. Fark, akşam değil ertesi sabah netleşti.

Psikolojide buna dinlenmenin niteliği diyoruz: beyin boşluğa da ihtiyaç duyuyor ama boşluğun içinde ne olduğu önemli. Ekran, dinlenirken de işlemeye devam ettiriyor.

Bence asıl soru şu: bunu isteyerek mi yapıyoruz, alışkanlık mı sürüyor?

Bu konu aklıma hemen bir sahne getirdi — Başlıktaki “Ekran karşısında verimli geçirilmiş zaman yanılgısı (minik bir deney)” meselesine gelince: Hayatı film gibi okuyunca fark ediyorsun: gerilim sahneleri hep kısa, uzun planlar sakinlik. Biz de o kısa sahneyi büyütüp tüm günü ona bağıyoruz… Sizce hangisi daha zor yazılır: bu mu, şu mu?

Ah canım, bu deneyi okurken ne kadar haklı olduğunu düşündüm! Özellikle sınav haftasındaki o uykusuzluk meselesi... Beynimizin sürekli bir şeylerle meşgul olması, aslında düşündüğümüz gibi dinlenmesine izin vermiyor. Psikolojide buna 'zihinsel yük' diyoruz ya, ekranlar o yükü hafifletmek yerine artırıyor. Bunu okurken aklıma geldi, üniversitede bir sınav dönemi, sabaha kadar ders çalışıp 'dinleneyim' diye sosyal medyada gezinmiştim. Ertesi gün gözlerim açık ama beynim sanki sisliydi, hiç dinlenmemiş gibiydim. Senin dediğin o 'dinlenmenin niteliği' çok doğru, ekranlar adeta zihnimizi bir performans modunda tutuyor. Siz ne dersiniz, bu zihinsel yükü azaltmak için sizin özel yöntemleriniz var mı?

Aaa, tam beni anlatmışsın! Ben de bu "verimli zaman" yanılgısına çok düşüyorum ya 😛 Telefon elimde, sanki bir şeyler hallediyormuşum gibi geliyor ama aslında beynim daha çok yoruluyor. Senin deneyin çok mantıklı, ben de birkaç kez denedim; gerçekten o boşluk hissi, yani hiçbir şey yapmamanın getirdiği rahatlama çok farklı oluyor. Özellikle sınav haftalarında o "kontrol edemeyeceğinden üzülme" lafı tam beni anlatıyor, sonra bir bakmışsın sabah oluyor ve sen hala aynı şeyi düşünüyorsun. Acaba o boşluğu gerçekten kucaklayabiliyor muyuz yoksa hemen doldurmaya mı çalışıyoruz hep?

Merhaba! Yazdıklarını okuyunca tam da benim gözlemlerimi dile getirmişsin, çok haklısın bu konuda. Özellikle o "dinlenmenin niteliği" tanımı harika olmuş. Ekran başında geçen zamanın aslında zihinsel yükü azaltmadığını, aksine beyni sürekli işlemeye zorladığını düşünüyorum ben de. Bu, tam da "genişletilmiş zihin" kavramına ters düşen bir durum aslında; zihnimize gerçek anlamda dinlenme fırsatı vermiyoruz. Bunu okurken aklıma üniversite sınavına hazırlandığım dönem geldi. Molalarda bile sürekli ya telefon ya bilgisayar başındaydım, sanki dinleniyormuş gibi hissediyordum ama aslında beynim hep bir şeylerle meşguldü. Sonuç: Akşamları daha yorgun ve odaklanmakta zorlanır halde oluyordum. Senin deneyin de bunun çok güzel bir kanıtı. Peki, sen bu deney sonrası uzun vadede bu alışkanlığı sürdürmeyi başarabildin mi?